Wednesday, 19 January , 2022
امروز : چهارشنبه, ۲۹ دی , ۱۴۰۰ - 13 جماد ثاني 1443
شناسه خبر : 3836
  پرینتخانه » اخبار, تازه‌ها, تصوف تاریخ انتشار : 08 دی 1400 - 12:28 |

نقد تصوف از نگاه علامه مجلسی

علامه مجلسی در آثار خویش به اقتضای موضوعات گوناگون اعتقادی به اعتقادات صوفیان، اشاره و آن‌ها را نقد کرده‌است. انتقاد‌های علامه مجلسی به کلیّت عرفان اسلامی،شامل دو بخش نظرات عرفانی عارفان بزرگ و رسوم صوفیان عوام می‌گردد. بزرگان عرفان نظری،از حلاج گرفته تا مولانا مورد انتقاد شدید وی هستند. تقدیرگرایی و رفع تکالیف و عبادات شرعی دو مقوله‌ی مهم در آثار برخی بزرگان عرفان نظری است که سبب شده قائلان به این عقیده و مروّجان آن مورد انتقاد مجلسی واقع شوند.
نقد تصوف از نگاه علامه مجلسی

 

علامه مجلسی در آثار خویش به اقتضای موضوعات گوناگون اعتقادی به اعتقادات صوفیان، اشاره و آن‌ها را نقد کرده‌است.
انتقاد‌های علامه مجلسی به کلیّت عرفان اسلامی، شامل دو بخش نظرات عرفانی عارفان بزرگ و رسوم صوفیان عوام می‌گردد. بزرگان عرفان نظری، از حلاج گرفته تا مولانا مورد انتقاد شدید وی هستند. تقدیرگرایی و رفع تکالیف و عبادات شرعی دو مقوله‌ی مهم در آثار برخی بزرگان عرفان نظری است که سبب شده قائلان به این عقیده و مروّجان آن مورد انتقاد مجلسی واقع شوند.
اما بیشتر انتقادات علامه مجلسی، متوجه صوفیان خانقاهی و عوام و رسوم آن‌ها است که ارتباط مستقیمی با عرفان نظری ندارد. پشمینه‌پوشی، رقص و سماع، چله نشینی و اذکار خفی و جلی در شمار رسوم صوفیانه‌ای است که علامه مخالف انجام آن‌ها است.
علامه مجلسی به موازات خرده‌گیری و انتقادات به عرفان اسلامی رایج، تعریف و نگرش خود را نسبت به عرفان شرعی و مورد شبیه آن است.
پشمینه‌پوشی:
یکی از جنبه‌های نقد علامه پشنینه‌پوشی است. پوشیدن مداوم لباس‌های پشمی و خشن، یکی از نشانه‌های شناختن صوفیان در جامعه بوده‌است. علامه مجلسی وجود احادیث و سیره‌ی امامان شیعه علیهم‌السلام را در نهی از پوشیدن لباس پشمی، گواه بر نادرستی و بدعت بودن این عمل و از اختراعات صوفیان می‌داند. از نظر علامه پشمینه‌پوشی صوفیان با ریاکاری آنان پیوند خورده و زشتی آن دو‌چندان است. علامه مجلسی ناقل روایتی است که در آن گروهی از صوفیان به امام رضا علیه‌السلام که لباسی از جنس خز پوشیده‌بود ایراد گرفتند که این نوع پوشش مخالف تقوا است. امام لباس خود را بالا زد و لباس خشن زیرین را نشان داد و فرمود: اولی برای مردم و دومی برای خدا است. سخن امام رضا‌علیه‌السلام کنایه از ریاکاری صوفیان برای پشمینه‌پوشی در انظار عمومی است.
رقص و سماع:
یکی دیگر از رسوم صوفیانه که انتقادات علامه مجلسی را به دنبال داشته،رقص و سماع است. صرف‌نظر از بدعت و غیر‌شرعی بودن این رسم، از نظر علامه، رقص و حرکات طرب‌آمیز به همراه دعاهای نامفهوم موجب اختلال در حواس و اذهان می‌گردد.
ریاضت:
چله نشینی یا اربعین‌گرفتن، ریاضتی ۴۰ روزه و از مهم‌ترین مناسک اهل خانقاه است. علامه مجلسی در ریشه یابی این رسم معتقد است صوفیان از حدیث معروف خالص کردن عبادت ۴۰ روزه برای خداوند،بدعت چله نشینی را پدید آورده‌اند. مجلسی با اصل ریاضت به معنای مخالفت با نفس اماره، مخالف نیست اما ریاضت صوفیانه را ساختگی و بدعت می‌داند. مهم‌ترین مسئله از نظر علامه،غیرشرعی بودن این ریاضت‌ها است. از نظر او هیچ تفاوتی میان ریاضت‌های صوفیان بازاری با مرتاضان هندی نیست و هر دو ریاضت در غیرشرعی بودن، مشترک هستند.

| منبع خبر : بخش‌تحلیلی روشنگر
به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.